Zabytkowe kościoły i kaplice gminy Zabierzów
Najstarszą budowlą sakralną gminy jest kościół Wszystkich Świętych w Rudawie: jego wczesnogotyckie prezbiterium z około 1300 roku uchodzi za jedną z najstarszych ceglanych budowli małopolskiej wsi. Niewiele młodszy jest kościół w Bolechowicach (prezbiterium z 1393 roku z gotyckimi malowidłami), a pośród nowszych wyróżniają się kaplica w Szczyglicach, w której Mszę odprawił Karol Wojtyła, i kościół w Radwanowicach z kamieniem węgielnym poświęconym przez papieża.
| Miejscowość | Obiekt | Czas powstania | Co warto wiedzieć |
|---|---|---|---|
| Rudawa | Kościół Wszystkich Świętych | prezbiterium ok. 1300 r.; wieża-dzwonnica 1541 r. | relikty gotyckich polichromii (XIV w. i ok. 1470 r.), barokowy ołtarz z gotyckim obrazem Matki Boskiej z ok. 1450 r. |
| Bolechowice | Kościół Apostołów Piotra i Pawła | prezbiterium i zakrystia 1393 r. | gotycka dekoracja malarska z lat 1410–1420 odkryta w latach 60. XX w.; trzy lipy – pomniki przyrody |
| Karniowice | kaplica Pipanów (sześcioboczna) | przed 1624 r. | marmurowy ołtarz, sześć tablic epitafijnych z lat 1665–1675 (m.in. Jerzy Sebastian Lubomirski, Achacy Pisarski) |
| Szczyglice | kaplica Najświętszego Serca Jezusa | 1936 r. | Msza Karola Wojtyły 1 maja 1977 r.; tablica przy wejściu |
| Zabierzów | kościół św. Franciszka z Asyżu | 1912–1938 | neogotycki, proj. Józef Kryłowski; rozbudowa 1969–1972; dzwonnica z 2002 r. |
| Rząska | kościół św. Antoniego z Padwy | 1981–1984 | na miejscu kapliczki po pożarze z 1887 r.; tablica o przejeździe Jana Pawła II w 2002 r. |
| Radwanowice | kościół św. Brata Alberta | 2000–2005 | kamień węgielny poświęcił w 2002 r. Jan Paweł II; przy Fundacji im. św. Brata Alberta |
| Kleszczów | kaplica Matki Bożej Nieustającej Pomocy | punkt katechetyczny 1984–1986; kaplica od 1995 r. | na terenie dawnego folwarku „Stefanówka” |
Rudawa: cegła z 1300 roku
Pierwotnie nawa kościoła była drewniana, od końca XV wieku murowana, w XVII wieku przebudowana. Drewniana wieża-dzwonnica pochodzi z 1541 roku, renesansowa dobudówka z 1631. W środku zachowały się renesansowy fryz z około 1600 roku i barokowy ołtarz główny z gotyckim obrazem Matki Boskiej z Dzieciątkiem z około 1450 roku. Kościół otacza mur z bramą i kostnicą sprzed 1783 roku, a obok leży cmentarz założony w 1813 roku.
Bolechowice: malowidła spod tynku
W latach 60. XX wieku w prezbiterium kościoła Piotra i Pawła odkryto gotycką dekorację malarską z lat 1410–1420, a polichromia nawy pochodzi z lat 1994–1997. Ołtarz główny zdobi obraz Ukrzyżowania namalowany w 1685 roku przez Jana Trycjusza. Prezbiterium powstało z fundacji biskupa Piotra Wysza w 1393 roku, a wysoką wieżę zegarową dobudowano w latach 1912–1913 (niedokończoną z powodu wojny).
Karniowice: kaplica aptekarza
Kaplicę zbudował przed 1624 rokiem Jerzy Pipan, krakowski aptekarz i lekarz. Wraz z dworem tworzy zespół, który nie jest dostępny dla zwiedzających, więc obejrzeć można go jedynie z zewnątrz – szczegóły w opisie Karniowic.
Świątynie XX i XXI wieku
Do nowszych należą kościół w Zabierzowie (1912–1938), kaplica w Szczyglicach (1936), kościoły w Rząsce (1981–1984) i w Radwanowicach (2000–2005), a także niewielka kaplica w Kleszczowie. Z papieżem Janem Pawłem II wiążą się Szczyglice, Radwanowice i Rząska – patrz poradnik o śladach Jana Pawła II.
Jak zwiedzać
- Kościoły parafialne są otwarte w godzinach nabożeństw i według zasad parafii – przy zwiedzaniu zachowaj ciszę i nie wchodź w trakcie liturgii.
- Zespół dworski i kaplica w Karniowicach są niedostępne dla zwiedzających.
- Szczegóły każdego obiektu opisujemy na stronach miejscowości.
Źródło: opisy sołectw (Rudawa, Bolechowice, Karniowice, Szczyglice, Zabierzów, Rząska, Radwanowice, Kleszczów) w serwisie Gminy Zabierzów (zabierzow.org.pl).