Jaskinia Wierzchowska Górna: wycieczka tuż za gminą Zabierzów
Jaskinia Wierzchowska Górna w Wierzchowiu, tuż za granicą gminy Zabierzów, ma prawie 1000 metrów korytarzy i jest jedną z najdłuższych jaskiń na Wyżynie Krakowsko-Częstochowskiej; zwiedzanie z przewodnikiem trwa około 50 minut. Z Zelkowa to najbliższa duża atrakcja podziemna, położona w dolinie Kluczwody.
Co zobaczysz
Trasa turystyczna prowadzi przez Przesmyk Długi, Salę z Kotłami i Hotelik do Sali Balowej i Sali Człowieka Pierwotnego. Według oficjalnej strony jaskini to najdłuższa trasa turystyczna wśród jaskiń w Polsce, a według opisu gminy Zabierzów z 975 m jaskini udostępniono turystycznie około 700 m. W jaskini żyją nietoperze (głównie podkowce małe) i pająki, a ściany pokrywa szata naciekowa.
Skąd jej sława
XIX-wieczne badania Jana Zawiszy i Gotfryda Ossowskiego wykazały ślady osadnictwa neolitycznego sprzed około 7 tysięcy lat. Jaskinia była jedną z pierwszych w Europie przystosowanych do ruchu turystycznego. W okolicy leżą też mniejsze jaskinie Dzika (61 m) i Mamutowa (ok. 100 m), znana ze znalezisk z górnego paleolitu.
Godziny i rezerwacje
Godziny zwiedzania zależą od sezonu. W 2026 roku na stronie jaskini podano m.in.: kwiecień – weekendy, maj–sierpień – codziennie, wrzesień–październik – codziennie w skróconych godzinach, a od grudnia do marca zwiedzanie tylko po rezerwacji; grupy zorganizowane mogą zwiedzać codziennie po rezerwacji. Dokładne godziny, ceny i regulamin sprawdź przed wyjazdem na stronie jaskiniawierzchowska.pl lub telefonicznie w biurze (dni robocze, godziny biurowe podane na stronie).
Jak to połączyć ze spacerem
- Dolina Kluczwody (ok. 7 km, rezerwat o powierzchni 35,22 ha) – opis w Zelkowie i w poradniku o rezerwatach.
- Zamkowe Skały z pozostałościami zameczka z XIV wieku.
- Czerwony szlak okrężny z Bolechowic przez Dolinę Będkowską – przegląd szlaków.
W jaskiniach zwykle jest chłodno, więc zabierz ciepłą odzież i wygodne buty.
Źródło: oficjalna strona Jaskini Wierzchowskiej Górnej (jaskiniawierzchowska.pl) i opis Zelkowa w serwisie Gminy Zabierzów. Godziny i zasady zwiedzania zmieniają się z sezonu na sezon.