Brzezie to wieś-ulicówka rozciągnięta wzdłuż potoku Kluczwoda w Rowie Krzeszowickim, położona przy dawnym XVI-wiecznym gościńcu z Krakowa przez Modlniczkę do Więckowic, Radwanowic i Krzeszowic (dziś droga powiatowa). Zaliczana jest do najstarszych wsi regionu: archeolodzy znaleźli tu ślady osadnictwa kultury łużyckiej z VIII–IV wieku p.n.e. oraz pozostałości trzech osad wczesnośredniowiecznych.
Mieszkańcy: 1 233 stałych mieszkańców według ewidencji gminy (stan na 2 kwietnia 2024 r.).
Wieś, którą opisał Długosz
W 1260 roku Bolesław Wstydliwy nadał kapitule krakowskiej udział Zdzimira w Brzeziu. W 1464 roku wieś otrzymała prawo niemieckie, a Jan Długosz opisał tu dwór, role folwarczne, karczmę i młyn. Kapituła władała Brzeziem do początku XIX wieku. W 1820 roku majątek sprywatyzowano pod nazwą „Brzezie Narodowe”, a część szlachecka pozostawała w rękach rycerskich rodów. W końcu XIX wieku dobra należały do Wiktora Brzeskiego, w XX wieku do rodziny Boguszów; w czasie okupacji przejęli je Niemcy, po wojnie je znacjonalizowano.
Co zostało po dworze
Pozostałości dworskiego założenia to kamienno-ceglano-drewniany spichlerz z 1920 roku oraz XIX-wieczny park krajobrazowy z aleją lipową (około 1920 roku). Na terenie wsi stoją też przydrożne znaki pamięci: granitowy krzyż z 1948 roku (wotum za ocalenie wsi), żeliwny krzyż z 1873 roku przy szosie od Modlniczki, tradycyjnie wiązany z epidemiami cholery z lat 1831 i 1855, oraz wotywny krzyż z 1872 roku przy ul. Narodowej 48.
Rowerem Szlakiem Brzozowym
Przy szkole w Brzeziu zaczyna się jednokierunkowy Szlak Brzozowy dla rowerzystów.
22 lipca 1943 roku
W lasku pod Brzeziem odbyło się zgrupowanie partyzanckiego oddziału AK „Błyskawica”, zaprzysiężonego jako pierwszy oddział krakowskiego Kedywu. Jego korzenie wiążą się z konspiracją braci Poganów z Zabierzowa.
Z Brzeziem historycznie wiązał się Ujazd: od końca XIV do XVII wieku oba majątki tworzyły jeden kompleks.
Szkoła i straż
W Brzeziu działają Szkoła Podstawowa (oddział przedszkolny przy ul. Szkolnej 1) i jednostka OSP; przy szkole zaczyna się wspomniany Szlak Brzozowy.
Zobacz też w poradnikach: miejsca pamięci z lat 1939–1945, jak czytać krajobraz gminy, szkoły i przedszkola w gminie, szlaki piesze i rowerowe w gminie.
Opracowano na podstawie opisu sołectwa w serwisie Gminy Zabierzów (zabierzow.org.pl).